The Art of Disagreeing with Dignity | Tami Pyfer | TED
0:00
Khi còn làm cố vấn chính sách giáo dục cho thống đốc bang Utah,
When I was working as the education policy advisor for the governor of Utah,
0:05
tôi được một nhóm học sinh tiểu học tìm đến
I was approached by a group of elementary school students
0:08
nhờ tôi giúp đỡ.
who reached out asking for my help.
0:10
Những doanh nhân trẻ này đang học cách tự lập doanh nghiệp,
These young entrepreneurs were learning how to create their own businesses,
0:15
và họ quyết định mở dịch vụ vẽ chân dung.
and they had decided to create a portrait business.
0:18
Nếu gửi cho họ một bức ảnh và 6 đô la,
If you sent them a photo and $6,
0:21
họ sẽ phác họa chân dung bạn.
they would sketch your portrait.
0:24
Tôi rất muốn ủng hộ các em,
Well I was eager to support these students,
0:27
nên đã gửi bức ảnh này của con trai cả.
and so I sent this photo of my oldest son.
0:31
Nó là nhạc sĩ.
He's a musician.
0:32
Tôi luôn nghĩ bức ảnh này thể hiện rất rõ tính cách của con.
And I've always thought that this picture really captured his personality.
0:36
Thế là tôi gửi 6 đô la rồi chờ đợi.
So I sent in my $6 and waited.
0:39
Đây là thứ tôi nhận được.
This is what I got back.
0:44
(Cười và vỗ tay)
(Laughter and applause)
0:48
Tuyệt quá phải không?
How fantastic is this, right?
0:50
Bộ râu xanh, đúng chất luôn.
The blue beard, the whole vibe.
0:53
Con trai tôi thích bức này đến nỗi treo nó trong phòng thu.
My son loved this so much that it's hanging in his studio.
0:56
(Cười)
(Laughter)
0:57
Tôi thích quá nên muốn các em vẽ mình.
I loved it so much, I wanted them to draw me.
1:00
Thế là tôi gửi bức ảnh này của hai vợ chồng.
So I sent this photo of my husband and me.
1:05
Chúng tôi đi ăn tối mừng sinh nhật tôi.
We were out to dinner for my birthday.
1:06
Đây là một trong những bức ảnh tôi thích nhất.
It's one of my favorite photos.
1:08
Với 6 đô la, đây là thứ tôi nhận được.
For $6, this is what I got back.
1:14
(Cười)
(Laughter)
1:21
Đau thật.
Ouch.
1:24
(Tiếng cười)
(Laughter)
1:26
Có thể hơi đau lòng
It can be a little painful
1:27
khi nhận ra cách bạn nhìn nhận bản thân lại khác xa—
when you realize that the way you see yourself is dramatically --
1:32
(Tiếng cười)
(Laughter)
1:33
Khác xa cách người khác nhìn nhận bạn.
Dramatically different from how other people see you.
1:36
Nhưng khoảng cách, sự khác biệt trong góc nhìn ấy,
But that gap, that difference in perspective,
1:39
cũng có thể tạo nên sức mạnh.
can also be powerful.
1:41
Vì khi học cách nhìn bản thân qua một lăng kính mới,
Because when we learn to see ourselves through a new lens,
1:44
ta có thể mở ra con đường trưởng thành.
it can open a path to growth.
1:46
Và đó có thể là chìa khóa củng cố nền dân chủ.
And it just might be the key to strengthening democracy.
1:50
Vài năm trước, gia đình tôi gặp khó khăn,
A few years ago, my family was struggling,
1:53
không phải vì chúng tôi không yêu thương nhau,
not because we didn't love each other,
1:55
mà vì cũng như nhiều gia đình khác,
but because like a lot of families,
1:57
những khác biệt chính trị bắt đầu ảnh hưởng đến cách
our political differences had started to impact the way
2:01
chúng tôi đối xử với nhau.
we interacted with each other.
2:03
Gia đình tôi đa dạng về chính trị.
We're a politically diverse family.
2:05
Tôi có năm đứa con thuộc năm đảng phái chính trị.
I have five kids who belong to five political parties.
2:08
(Tiếng cười)
(Laughter)
2:10
Một người theo chủ nghĩa độc lập,
I have an independent,
2:12
một người thuộc Đảng Dân chủ,
a Democrat,
2:13
một người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ,
a Democratic socialist,
2:15
một người theo chủ nghĩa tự do
a libertarian
2:17
và một người thuộc Đảng Cộng hòa.
and a Republican.
2:19
Chồng tôi và tôi cũng có quan điểm chính trị khác nhau.
And my husband and I have different political views as well.
2:22
Ông ấy là người bảo thủ, không theo đảng nào,
He is an unaffiliated conservative,
2:24
và tôi là người Cộng hòa ôn hòa.
and I am a moderate Republican.
2:27
Về cơ bản, chúng tôi là nhóm khảo sát của chính mình.
We're basically our own focus group.
2:29
(Cười)
(Laughter)
2:31
Tôi luôn nghĩ nuôi dạy con cái có quan điểm độc lập là một thành công trong việc làm cha mẹ.
I've always considered raising kids with independent views a parenting win.
2:38
(Vỗ tay)
(Applause)
2:41
Nhưng trong giai đoạn này, chẳng ai cảm thấy mình chiến thắng.
But during this time, it didn't feel like anyone was winning.
2:45
Các cuộc trò chuyện trở nên căng thẳng.
Conversations got tense.
2:47
Đôi khi chúng tôi tranh cãi, nhưng phần lớn chỉ tránh nói
Sometimes we argued, but mostly we just avoided talking
2:50
về bất cứ điều gì có thể gây tranh cãi.
about anything that could stir controversy.
2:54
[Trong] bữa tối Lễ Tạ ơn, chúng tôi đặt ra quy tắc không bàn chính trị.
[At] our Thanksgiving dinners, we implemented the no-politics rule.
2:58
Nhưng ngay cả vậy, một lời buột miệng cũng có thể phá vỡ thỏa thuận đình chiến.
But even then, an unguarded comment could break the truce.
3:02
Dần dần, tôi nhận ra một điều khác đang len vào các cuộc trò chuyện
Slowly, I recognized something else coming into our conversations
3:07
và cách chúng tôi tương tác.
and our interactions.
3:08
Đó không chỉ là bất đồng.
It was more than disagreement.
3:11
Đó không chỉ là xung đột.
It was more than conflict.
3:13
Đó là sự khinh miệt.
It was contempt.
3:15
Giờ đây, chúng ta đang sống trong một nền văn hóa khinh miệt.
Now we’re living in a culture of contempt.
3:18
Bạn thấy điều đó ở khắp nơi:
You see it everywhere:
3:20
trên mạng xã hội, truyền hình cáp, đài phát thanh đối thoại
on social media, on cable news, on talk radio
3:24
và nhất là trong chính trị.
and especially in politics.
3:26
Khinh miệt là cảm giác mình hơn hẳn những người đó,
Contempt is this feeling that you're better than those people,
3:30
rằng quan điểm của họ không chỉ sai mà còn nguy hiểm.
that their views aren't just wrong, but dangerous.
3:34
Và họ không chỉ nhầm lẫn --
And they’re not just mistaken --
3:36
họ là kẻ xấu xa.
they're evil.
3:38
Và khi sự khinh miệt len vào cuộc trò chuyện,
And when contempt enters a conversation,
3:40
mọi thứ đều thay đổi.
everything changes.
3:42
Nó thay đổi cách ta nhìn nhau.
It changes the way we see each other.
3:44
Nó bào mòn lòng tin.
It erodes trust.
3:45
Nó làm rạn nứt các mối quan hệ và chia rẽ cộng đồng.
It weakens relationships and divides communities.
3:49
Theo thời gian, nó làm tổn hại chính nền dân chủ.
Over time, it damages democracy itself.
3:54
Thuốc giải cho sự khinh miệt là phẩm giá.
The antidote to contempt is dignity.
3:58
Phẩm giá là giá trị vốn có của mỗi con người.
Dignity is the inherent worth of every human being.
4:02
Không phải vì niềm tin của ta,
Not because of what we believe,
4:03
không phải vì những gì ta đạt được,
not because of what we achieve,
4:05
mà vì ta là con người.
but because we are human.
4:08
Và nếu sự khinh miệt nói: “Tôi thấy mình cao hơn bạn,”
And if contempt says, “I see myself above you,”
4:12
thì phẩm giá nói: “Tôi thấy chính mình trong bạn.”
dignity says, “I see myself in you.”
4:16
Và khi sự khinh miệt chia rẽ chúng ta,
And when contempt pulls us apart,
4:17
phẩm giá có thể đưa ta xích lại gần nhau.
dignity can bring us back together.
4:20
Trong gia đình, cộng đồng
In our families, our communities
4:23
và đất nước của chúng ta.
and our country.
4:25
Nếu sự khinh miệt gây tổn hại đến vậy
Now if contempt is so damaging
4:28
còn phẩm giá có sức chữa lành đến vậy,
and dignity is so healing,
4:31
thì sao ta không tìm cách nhìn rõ hơn cả hai?
what if we had a way to see both more clearly?
4:34
Câu hỏi ấy đã thôi thúc các đồng nghiệp và tôi tạo ra một thứ
That question led my colleagues and me to create something
4:37
gọi là “Chỉ số Phẩm giá”.
called “The Dignity Index.”
4:40
Đó là một thang đo đơn giản, đo lường cách ta đối xử với nhau,
It’s a simple scale that measures how we treat each other,
4:42
hay ngôn từ ta dùng khi bất đồng.
or the language that we use when we disagree.
4:45
Thang đo có mức từ một đến tám,
The scale goes from one to eight,
4:47
và ở một đầu thang đo là sự khinh miệt.
and on one side of the scale is contempt.
4:51
Đây là lúc ta gạt bỏ người khác.
This is where we dismiss others.
4:53
Có thể ta chế giễu, tước bỏ nhân tính của họ,
Maybe we mock them, we dehumanize,
4:56
và cuối cùng dung túng, thậm chí gây ra bạo lực
and we ultimately condone or even commit acts of violence
4:59
mà vẫn thấy mình chính đáng.
and feel virtuous about it.
처음 5분까지만 무료로 볼 수 있어요. 이어서 보려면 앱이나 확장 프로그램을 설치하세요.
다운로드
다른 언어로 요청하기